Canlı yayın reklamı sözlüğü: markalar için 40 terim

Canlı yayın reklamı, Twitch, Kick, YouTube Live ve TikTok Live gibi platformlardaki canlı yayınların izleyicilerine gösterilen reklamdır: platformun reklam aralarında, yayıncının sponsorlu bölümünde ya da doğrudan yayının içinde bir kreatif olarak. Bu sözlük 40 temel terimi altı grupta tanımlıyor; APIQ'in bir terimi kendine özgü biçimde kullandığı yerlerde bunu ayrıca belirtiyoruz.

Ödeme ve satın alma modelleri

CPV (cost per view, izlenme başına maliyet) — reklamverenin reklamın her izlenmesi için ödeme yaptığı fiyatlandırma modeli. Neyin izlenme sayılacağını ve fiyatın nasıl oluşacağını satıcı belirler: YouTube'daki in-stream reklamlarda fiyat açık artırmadaki teklifle oluşur ve Google Ads Yardım sayfasına göre izleyici 30 saniye (daha kısa reklamlarda reklamın tamamını) izlediğinde ya da reklamla etkileşime girdiğinde izlenme sayılır. APIQ'te: bir formattaki tüm yayıncılar için medya planında sabitlenen tek CPV fiyatı, garantili hacim ve yalnızca doğrulanmış izlenmelerin faturalanması.

CPM (cost per mille, bin gösterim başına maliyet) — 1.000 reklam gösteriminin fiyatı; dijital display ve videoda yaygın birimdir. Gösterim, reklamın sunulduğunu kanıtlar, birinin onu izlediğini değil. Modellerin karşılaştırması: CPV, CPM ya da sabit ücret.

CPC (cost per click, tıklama başına maliyet) — reklamverenin yalnızca reklama tıklandığında ödediği model. Markayı kaç kişinin gördüğü hakkında bir şey söylemez. APIQ'te tıklamalar raporda yer alır, ama faturalanan birim doğrulanmış izlenmedir.

Sabit ücret (flat fee, sponsorluk, entegrasyon) — bir yayıncıya bir marka anması, bir bölüm ya da sponsorlu bir yayın için ödenen sabit tutar. Fiyat önceden bellidir, marka anması anındaki izleyici sayısı belli değildir; kanıt çoğunlukla yayıncının kendi ekran görüntüleri ve rakamlarıdır.

Medya satın alımı (media buy) — reklamı bir medya kanalı gibi satın almak: tanımlı bir birim, birim fiyatı, planlanmış hacim ve tek rapor; her yerleşim için ayrı anlaşma yerine. APIQ'te: yüzlerce yayıncı için tek sözleşme, tek fatura, tek CPV fiyatı ve tek rapor. Satıcıları karşılaştırmak için: Canlı yayın reklam platformu nasıl seçilir.

Medya planı (media plan) — brief'i kampanyaya dönüştüren belge: kanallar, formatlar, tarihler ve tahmin. APIQ'te: brief'e uyan yayıncılardan oluşan uzun liste ve izlenme tahmini, brief sonrası 24 saat içinde. İstemediğiniz yayıncıyı çıkarırsınız; kampanya, yayıncı listesi ve kreatifler onaylandıktan 1–2 gün sonra başlar.

Pilot kampanya (pilot) — ölçeklemeden önce bir kanal için kendi rakamlarınızı almanızı sağlayan küçük ilk kampanya. APIQ'te pilot mümkün; birçok müşteri böyle başlıyor.

Kapalı havuz (closed list) — APIQ'te yalnızca reklamverenin belirlediği yayıncılarda, örneğin kendi yayıncılarında, gerekirse her biri için ayrı CPV fiyatıyla yürüyen kampanya modu. Hacim garantisi olmadan çalışır; teslimatın sorumluluğu reklamverendedir.

APIQ satırları: APIQ koşulları, Ekim 2026. Diğerleri: yaygın piyasa uygulaması.

İzleyici metrikleri

CCV, ACV ve zirve izleyici — CCV (concurrent viewers, eş zamanlı izleyici), bir yayını aynı anda izleyen kişi sayısıdır. ACV (average concurrent viewers, ortalama izleyici), yayın boyunca ortalaması alınmış CCV'dir; Streams Charts (23.09.2026) bunu yayın boyunca ortalama eş zamanlı kitle olarak tanımlar. Zirve izleyici (peak viewers) ise yayında kaydedilen en yüksek eş zamanlı sayıdır: yayının en iyi anı, tipik kitleyi olduğundan büyük gösterir. Ayrıntı: Twitch'te ortalama ve zirve izleyici.

Tekil izleyici (unique viewers) — bir dönemde yayını en az bir kez açan farklı izleyicilerin sayısı. Her zaman ortalama izleyiciden yüksektir; bir reklamın erişiminin kendisi değil, üst sınırıdır.

İzlenme saati (hours watched) — tüm izleyicilerin bir yayında ya da kanalda geçirdiği toplam süre: ortalama izleyici çarpı yayın süresi.

Gösterim (impression) — reklamın bir kez sunulması. Sunulmak görülmek demek değildir: IAB (31.03.2014), Media Rating Council standardına dayanarak bir display reklamını ancak piksellerinin en az %50'si bir saniye ekranda kaldığında, tarayıcıdaki bir video reklamını ise iki saniye kaldığında görünür sayar.

İzlenme (view) — birinin reklamı izlediği, sayılan her temas. Her satıcı onu kendisi tanımlar; fiyatlardan önce tanımları karşılaştırın. APIQ'te izleyici sayısı her gösterim anında kaydedilir.

Doğrulanmış izlenme (verified view) — yalnızca satıcının sayacına değil, kontrollere dayanan izlenme; sektörde tek bir tanımı yoktur, bu yüzden neyin kontrol edildiğini sorun. APIQ'te: kreatif doğru gösterildi, izleyici için tamamen görünürdü ve kampanya gereksinimlerini karşıladı; teslimata ve faturaya yalnızca doğrulanmış izlenmeler girer.

CTR (click-through rate, tıklama oranı) — tıklamaların reklamın gösterilme sayısına bölümü; Google Ads Yardım sayfası formülü tıklama ÷ gösterim olarak verir. APIQ tıklamaları doğrulanmış izlenmelere böler: L'Oréal Paris'in Türkiye kampanyası (Twitch, 29.08–29.09.2025) 800.127 doğrulanmış izlenmede 11.762 tıklama ve %1,47 CTR elde etti.

Dönüşüm (conversion) — reklam sonrası hedeflenen eylem: uygulama yükleme, kayıt, satın alma. Post-click dönüşüm tıklamanın, post-view dönüşüm tıklamasız izlenmenin ardından gelir. APIQ'te Twitch'teki gösterim pikselleri ikisini de sayar.

Reklam formatları

Yayın içi reklam (in-stream reklam) — canlı yayının kendisinin içinde, videonun bir parçası olarak gösterilen reklam; yayın devam eder. APIQ'te yalnızca onayladığınız kanallarda. YouTube'un in-stream reklamlarıyla, yani YouTube oynatıcısındaki video reklamlarla karıştırılmamalıdır. Karşılaştırma: Yayın içi reklam ve platform reklamları.

Platform reklamları (pre-roll, mid-roll) — yayın platformunun kendisinin sattığı ve kendi reklam alanlarında gösterdiği reklamlar. Twitch'te bunları Amazon Ads satar: yayından önce pre-roll ya da yayın sırasında mid-roll reklam arası olarak çıkarlar; aralar 30 saniye ile üç dakika arasında sürer ve video reklamlar atlanamaz (Amazon Ads'in Twitch rehberi, erişim 27.10.2026). Mid-roll yayınlayıp yayınlamamaya yayıncı karar verir.

Frame-roll — yayın görüntüsünün yumuşakça yaklaşık %80'e küçülüp sol üst köşeye geçtiği, markanın kreatifinin ise sağdaki ve alttaki L biçimli alanı, yani ekranın %36'sını kapladığı, APIQ'e özgü yayın içi format. Yayın sürer, link sonrasında sohbette kalır. Ayrıntı: Frame-roll nedir.

Tam ekran video (full-screen video) — yayının tüm karesini kaplayan video kreatif. APIQ'te: 15–30 saniye, atlanamaz; hazır bir TV ya da online reklam filmi yeniden kurgu gerekmeden kullanılır, QR kod otomatik eklenir.

Banner — yayın sürerken ekranın bir bölümünü kaplayan statik ya da hareketli kreatif. APIQ'te: yayın görüntüsünün altında bir şerit olan alt banner (1920×360) ya da tıklanabilir dikey yan banner (640×1080); GIF ve video kabul edilir.

Overlay (reklam katmanı) — yayın yazılımında, örneğin OBS'te, yayın videosunun üzerine eklenen grafik katman. Videonun parçası olur: tüm izleyiciler görür, reklam engelleyiciler kaldıramaz ve yayın kaydında kalır. APIQ'te yayıncı reklam katmanını bir kez ekler, kreatifi değiştiremez; katman kapalıyken yapılan gösterimler sayılmaz.

İnteraktif anket (interactive poll) — yayının içinde beliren bir soru; izleyiciler oy verir ve sonuçları canlı görür. APIQ'te: anket sohbette duyurulur, sonuçlardan sonra markanın videosu oynar; soru en fazla 75 karakter (Kick'te 64), 2 ile 4 arası seçenek, sonuçlar raporda.

Rich media — statik bir görsel yerine video, ses, animasyon ya da etkileşimli öğeler gibi gelişmiş özellikler içeren reklamlar; Google terimi video, ses ya da başka öğeler gibi gelişmiş özellikler içeren reklam için kullanır. APIQ'te: canlı yayının içinden görünmeye devam ettiği şeffaf alanlara sahip, tam ekran hareketli katman; 1920×1080 tuval, alfa kanallı WebM, 15–30 saniye.

Kreatif teknik gereksinimleri (creative specs) — reklam dosyalarının teknik şartları: boyut, süre, dosya türü ve dosya ağırlığı. APIQ'te Frame-roll ve tam ekran video için MP4 (H.264, 30 fps) ya da WebM, dosya başına en fazla 30 MB; tüm formatların özeti formatlar sayfasında yer alır, eksiksiz gereksinimler her formatın kendi sayfasındadır ve medya planıyla birlikte de gönderilir.

Doğrulama ve marka güvenliği

Anti-fraud (sahtecilik önleme) — gerçek kitleyi sahte ya da geçersiz trafikten ayıran kontroller. APIQ'te kitle, aralarında sohbet aktivitesi, izleyici sayısındaki ani sıçramalar, kullanıcı davranışı, tıklamalar ve dönüşümler bulunan 14 parametreyle değerlendirilir. Şüpheli trafik rapordan ve faturadan düşülür, bot kullanan yayıncı platformdan çıkarılır.

Viewbot (sahte izleyici botu) — bir yayının izleyici sayacını sahte izleyicilerle şişiren yazılım. Viewbot'lar CCV'yi ve ona dayanan her fiyatı çarpıtır. Uyarı işaretleri: Twitch'te viewbot ve sahte izleyiciler.

Ekran görüntüsüyle doğrulama ve bilgisayarlı görü (screenshot verification, computer vision) — reklamın gerçekten çıktığının otomatik kanıtı: gösterim anında alınan ve bilgisayarlı görüyle incelenen ekran görüntüsü. APIQ'te kreatifin varlığı, konumu ve tıklanabilir öğelerin çalışıp çalışmadığı, Twitch ve Kick'te ayrıca sohbet linkinin paylaşılıp sabitlendiği kontrol edilir. Denetim rehberi: Canlı yayın reklamınız gerçekten çıktı mı.

Marka güvenliği (brand safety) — reklamı markaya zarar verebilecek içeriklerden uzak tutmak. APIQ'te her yayıncının sözleşmesi siyaset, şiddet, cinsellik, uyuşturucu ve diğer toksik içeriklerin yanında reklamı yasaklar; kanallar otomatik kontrol edilir, kumar ve bahis hariç tutulur. Ayrıntı: Canlı yayınlarda marka güvenliği.

Kategori hariç tutma (whitelist, blacklist) — kampanyanın hangi yayın kategorilerinde dönebileceğini (beyaz liste) ve hangilerinden kaçınacağını (kara liste) belirleyen kurallar; örneğin siyaset ya da yetişkin mizahı. APIQ'te kategorileri ve yayıncıları kampanyadan önce ve kampanya sırasında hariç tutabilirsiniz. Kategori münhasırlığı ise başka bir şeydir: belirli bir dönem boyunca kampanyanızdaki yayıncılarda rakip reklamları yayınlanmaz.

Raporlama ve atıf

Atıf (attribution) — yükleme ya da satın alma gibi bir sonucu, onu getiren reklama ve kanala bağlamak. APIQ'te: AppsFlyer, Adjust, takip linkleri, UTM etiketleri ve pikseller; her kanalın kendi linki olduğu için her yayıncının sonucu ayrı görünür.

Sohbet linki (chat link) — reklam yayındayken sohbete gönderilen link. APIQ kampanyalarının ortalamasında tıklamaların yaklaşık %80'i sohbet linkinden, %10'u QR koddan, %10'u ekrandaki tıklamadan gelir. Ayrıntı: Tıklamalar nereden gelir.

QR kod (QR code) — izleyicinin telefonla tarayıp markanın sayfasına gittiği ekrandaki kod. Tıklamanın mümkün olmadığı Smart TV'de de işe yarar. APIQ'te otomatik oluşturulur ve eklenir; ayrı kreatif versiyonları hazırlamanız gerekmez.

Promosyon kodu (promo code) — kreatifte ya da sohbette gösterilen, izleyicinin alışverişte girdiği kod. APIQ'te banner ve Frame-roll, promosyon kodlu ya da QR kodlu teklifler için uygundur.

UTM parametreleri (UTM tags) — analitiğin bir ziyaretin nereden geldiğini anlaması için linke eklenen parametreler. Google Analytics Yardım sayfası utm_source, utm_medium ve utm_campaign'in her zaman kullanılmasını önerir; utm_content kreatifleri ayırt eder.

Pazardaki taraflar

Yayıncı (streamer) — canlı yayın yapan ve reklamverenin satın aldığı kitleyi oluşturan içerik üretici. APIQ'te yayıncılar canlı yayındaki her doğrulanmış izlenme için ödeme alır; casino, bahis ve iGaming reklamı yoktur. Ayrıntı: Yayıncılar reklamdan nasıl kazanır.

Yayıncı ajansı (streamer agency) — birden çok yayıncıyı yöneten ve onlar adına pazarlık yapan şirket. APIQ'te ajans yayıncılarını tek bir davet linkiyle bağlar, her yayıncı için komisyon belirler, yayıncı da bunu onaylar; izlenmeleri, gelirleri ve ödemeleri tek panelde görür.

İçerik üretici ağı (creator network) — reklamverenlerin çok sayıda içerik üreticiyi tek bir kanal gibi satın alabilmesi için onları bir araya getiren şirket ya da platform. APIQ ağında Twitch, Kick, YouTube ve TikTok'ta 2.300'ü aşkın yayıncı var.

Marka (reklamveren) — kampanyanın ürününü tanıttığı şirket. APIQ'te marka yayıncı listesini kampanya başlamadan önce onaylar ve kampanya sırasında herhangi bir yayıncıyı çıkarabilir.

Medya ajansı (media agency) — markalar için medya planlayan ve satın alan ajans. Medya ajansı için CPV ile alınan yayın içi reklam, medya karmasına her kanal gibi girer: düzinelerce anlaşma yerine tek sipariş ve müşteri için tek rapor.